อาจารย์ประจำภาควิชาเวชศาสตร์ฉุกเฉิน คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เตือน บาดทะยัก เป็นโรคร้ายที่มีอัตราการเสียชีวิตสูง ป้องกันได้ด้วยวัคซีน 
         ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายแพทย์ ปริญญา เทียนวิบูลย์ อาจารย์ประจำภาควิชาเวชศาสตร์ฉุกเฉิน คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เปิดเผยว่า โรคบาดทะยักเป็นโรคติดเชื้อที่เกิดจากแบคทีเรีย Clostridium tetani ซึ่งสามารถสร้างสปอร์ที่มีพิษรุนแรง เมื่อสปอร์เข้าสู่ร่างกายผ่านบาดแผล โดยเฉพาะแผลลึกหรือแผลที่ไม่สะอาด เชื้อจะสร้างสารพิษที่ทำให้ระบบประสาทและกล้ามเนื้อผิดปกติ ผู้ป่วยจะมีอาการกล้ามเนื้อเกร็ง กระตุก คล้ายอาการชัก และอาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้ ซึ่งเชื้อบาดทะยักพบได้ทั่วไปในดิน ฝุ่น และมูลสัตว์ ไม่ได้อยู่ในน้ำลายของสัตว์โดยตรง แต่หากถูกกัดหรือข่วนจนเกิดบาดแผล เชื้อที่ปนเปื้อนจากดินหรือฝุ่นสามารถเข้าสู่ร่างกายได้ โดยเฉพาะแผลที่ลึกหรือไม่สะอาด โรคบาดทะยักมีอัตราการเสียชีวิตสูง หากไม่ได้รับการรักษาทันท่วงที ผู้ป่วยอาจเสียชีวิตจากการเกร็งและกระตุกของกล้ามเนื้อที่รุนแรง จึงถือเป็นโรคที่ไม่ควรมองข้าม กลุ่มเสี่ยงของโรคนี้ คือ ผู้ที่ทำงานสัมผัสดินและฝุ่น เช่น ชาวนา ชาวสวน คนงานก่อสร้าง, ผู้ที่ได้รับบาดแผลจากของมีคม สนิม หรือตะปู (แม้สนิมเองจะไม่ใช่ต้นเหตุ แต่สิ่งของเหล่านี้มักปนเปื้อนดินและฝุ่น) และผู้ที่ไม่เคยได้รับวัคซีนบาดทะยัก หรือไม่ได้ฉีดกระตุ้นเกิน 10 ปี
         ทั้งนี้ หากเกิดบาดแผล ให้รีบล้างแผลด้วยน้ำสะอาดและสบู่ให้ทั่วถึง, เปิดแผลให้สัมผัสอากาศ ลดการเจริญเติบโตของเชื้อ และหากแผลลึกหรือไม่สะอาด ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินความเสี่ยงและรับวัคซีนกระตุ้น วัคซีนบาดทะยักเป็นวัคซีนที่ทำจากสารพิษของเชื้อที่ถูกทำให้อ่อนฤทธิ์ ไม่ก่อโรค แต่กระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันขึ้นมา เมื่อได้รับครบตามเกณฑ์จะช่วยป้องกันโรคได้ยาวนาน แม้โรคบาดทะยักจะไม่ติดต่อจากคนสู่คน แต่เป็นโรคร้ายที่มีอัตราการเสียชีวิตสูง การล้างแผลอย่างถูกวิธีและการฉีดวัคซีนบาดทะยักอย่างครบถ้วน เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันโรคนี้ ดังนั้นหากเกิดบาดแผล ควรรีบพบแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยง และอย่าลืมตรวจสอบว่าได้รับวัคซีนกระตุ้นภายใน 10 ปีหรือไม่

พิมลกัลย์  เดชะชัย สวท. เชียงใหม่ ///// 7 ก.ย. 68