สคร. 1 เชียงใหม่ เตือน ผู้ที่มีอาการปวดแน่นบริเวณชายโครงขวา ท้องอืดเรื้อรัง มีประวัตินิ่วในถุงน้ำดีนาน ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจหาความผิดปกติ ช่วยเพิ่มโอกาสในการรักษา ห่างไกลมะเร็งถุงน้ำดี
         แพทย์หญิงเสาวนีย์ วิบุลสันติ ผู้อำนวยการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 1 เชียงใหม่ เปิดเผยว่า มะเร็งถุงน้ำดี (Gallbladder Cancer) เป็นมะเร็งที่พบไม่บ่อยเมื่อเทียบกับมะเร็งชนิดอื่น โดยจากสถิติทะเบียนมะเร็งประเทศไทย ปัจจุบันพบผู้ป่วยรายใหม่ประมาณ 850 รายต่อปี ซึ่งมะเร็งถุงน้ำดีเป็นโรคที่มักถูกตรวจพบในระยะลุกลาม เนื่องจากธรรมชาติของโรคที่มักไม่แสดงอาการจำเพาะเจาะจง ในระยะเริ่มต้น ผู้ป่วยบางรายอาจยังไม่แสดงอาการชัดเจนหรือมีอาการเพียงเล็กน้อยซึ่งพบได้บ่อยในชีวิตประจำวัน เช่น แน่นท้อง ปวดบริเวณชายโครงขวา โดยอาการเหล่านี้ส่วนใหญ่เกิดจากภาวะที่ไม่รุนแรงและมักดีขึ้นได้เอง หากอาการดังกล่าวเป็นอยู่นานกว่าปกติ การเข้ารับคำปรึกษาจากแพทย์จะช่วยให้ทราบสาเหตุที่แท้จริงและได้รับคำแนะนำในการดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสม
ถุงน้ำดีเป็นอวัยวะขนาดเล็กที่อยู่ใต้ตับ ทำหน้าที่เก็บน้ำดีเพื่อช่วยในการย่อยไขมัน มะเร็งถุงน้ำดีเกิดจากการเปลี่ยนแปลงผิดปกติของเซลล์ผนังถุงน้ำดีจนเกิดการเจริญเติบโตที่ควบคุมไม่ได้ ปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง เช่น การมีนิ่วในถุงน้ำดีร่วมกับภาวะอักเสบเรื้อรังเป็นเวลานาน ความผิดปกติของโครงสร้างถุงน้ำดี การอักเสบซ้ำของถุงน้ำดี รวมถึงอายุที่เพิ่มขึ้นล้วนเป็นปัจจัยที่อาจเป็นปัจจัยเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดโรค ผู้ที่มีนิ่วในถุงน้ำดีส่วนใหญ่ไม่พัฒนากลายเป็นมะเร็ง แต่กลุ่มนี้ถือเป็นประชากรกลุ่มเสี่ยงที่ควรได้รับการติดตามดูแลอย่างเหมาะสม โดยเฉพาะในรายที่มีอาการผิดปกติต่อเนื่องโดยไม่ทราบสาเหตุ
         ทั้งนี้ แนวทางการรักษามะเร็งถุงน้ำดีขึ้นอยู่กับระยะของโรค โดยทั่วไปผู้ป่วยส่วนใหญ่มักได้รับการวินิจฉัยในระยะที่โรคค่อนข้างลุกลามแล้ว ส่งผลให้การรักษาจำเป็นต้องอาศัยการผ่าตัดร่วมกับการรักษาอื่น ๆ เช่น การให้ยาเคมีบำบัด หรือการฉายรังสีรักษาเพื่อควบคุมการดำเนินโรคอย่างเหมาะสม นอกจากนี้เนื่องจากตำแหน่งทางกายวิภาคของถุงน้ำดีอยู่ติดกับตับ มะเร็งถุงน้ำดีในหลายกรณีอาจลุกลามเข้าสู่เนื้อตับบริเวณใกล้เคียง ทำให้จำเป็นต้องผ่าตัดตับบางส่วนร่วมด้วย ดังนั้นการวางแผนการรักษาจึงต้องอาศัยทีมสหสาขาวิชาชีพที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน ในบางกรณี มะเร็งถุงน้ำดีระยะแรกอาจจะพบโดยบังเอิญจากการผ่าตัดถุงน้ำดีในภาวะอื่น ซึ่งหากสามารถตรวจพบได้ตั้งแต่ระยะเริ่มแรกการรักษาด้วยการผ่าตัดจะให้ผลลัพธ์ที่ดีเพิ่มโอกาสการรักษาให้หายขาดได้

พิมลกัลย์  เดชะชัย สวท. เชียงใหม่ ///// 10 ก.พ. 69