คณะนักวิจัยมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ค้นพบพืชชนิดใหม่ของโลก “รุจิสิริน” พรรณไม้หายากแห่งนราธิวาส ได้รับพระราชทานนามจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
          คณะนักวิจัยมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ค้นพบพืชชนิดใหม่ของโลกในสกุลสังหยูดอกใหญ่ (Pseuduvaria Mig.) วงศ์กระดังงา (Annonaceae) จากป่าดิบชื้นในจังหวัดนราธิวาส และได้รับพระราชทานนามไทยว่า “รุจิสิริน” จากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี นับเป็นความภาคภูมิใจของคณะผู้วิจัยและมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ อีกทั้งเป็นการเพิ่มพูนองค์ความรู้ด้านความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทยในระดับนานาชาติ
          “รุจิสิริน” มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Pseuduvaria sirindhorniana Yoosukkee, Damth. & Chaowasku เป็นไม้ต้นขนาดเล็ก สูงประมาณ 3–4 เมตร ออกดอกตามซอกใบ มีกลีบดอก 6 กลีบ แบ่งเป็น 2 ชั้น ชั้นละ 3 กลีบ โดยกลีบดอกชั้นนอกมีสีขาวครีม ส่วนกลีบดอกชั้นในมีสีม่วงแดงแต้มสีครีม ปลายกลีบจรดกันเป็นรูปโดมอย่างสวยงาม มีช่องว่างระหว่างกลีบซึ่งเป็นทางเข้าของแมลงผสมเกสร เมื่อออกดอกพร้อมกันทั้งต้นจะมีความโดดเด่นสะดุดตาเป็นพิเศษ
          ผลการศึกษาที่ยืนยันว่า “รุจิสิริน” เป็นพืชชนิดใหม่ของโลก ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการนานาชาติ Blumea ปีที่ 70 ฉบับที่ 3 เมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 2569 โดยอาศัยหลักฐานจากลักษณะทางสัณฐานวิทยาและข้อมูลลำดับเบสดีเอ็นเอที่แสดงความสัมพันธ์ทางวิวัฒนาการ ผลงานดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของโครงการวิจัยที่ได้รับทุนพัฒนานักวิจัยรุ่นกลางจากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) และมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
          ทั้งนี้ ปัจจุบัน “รุจิสิริน” จัดเป็นพืชหายาก พบเฉพาะในป่าดิบชื้นใกล้ลำธารในพื้นที่อำเภอจะแนะและอำเภอระแงะ จังหวัดนราธิวาส โดยแหล่งที่พบอยู่นอกเขตอนุรักษ์และกำลังเผชิญแรงกดดันจากการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อปลูกยางพารา ปาล์มน้ำมัน และไม้ผลชนิดต่าง ๆ ส่งผลให้พืชชนิดนี้มีความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ คณะผู้วิจัยจึงเสนอให้มีการอนุรักษ์ถิ่นอาศัยตามธรรมชาติ ควบคู่กับการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีชีวภาพ โดยเฉพาะการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช เพื่อขยายพันธุ์และนำไปปลูกอนุรักษ์ในสวนพฤกษศาสตร์และหน่วยงานต่าง ๆ ต่อไป

พิมลกัลย์  เดชะชัย สวท. เชียงใหม่ ///// 8 มิ.ย. 69